PACZKI NADAWANE SĄ OD PONIEDZIAŁKU DO CZWARTKU O GODZINIE 11:00, zamówienia złożone po tej godzinie będą realizowane w następny dzień roboczy

Sezon lotowy 2026. Przemyślenia

Rok 2026 już na początku sierpnia wyraźnie zaznaczył się jako rok fal upałów. Przywodzi mi to zresztą na myśl rok 1976, który dobrze pamiętam. W tamtych czasach meteorolodzy nie mówili tyle o globalnym ociepleniu, ile przede wszystkim o kwaśnych deszczach i dziurze ozonowej. Dziś niewiele już się o tym słyszy. Być może jest to kwestia postępu wiedzy.

Później przez pewien czas bardzo popularne stało się przypisywanie niemal wszystkich niekorzystnych zjawisk zachodzących w przyrodzie, włącznie z problemami raf koralowych, tak zwanemu globalnemu ociepleniu. Stopniowo to powtarzane hasło zdaje się schodzić na dalszy plan, a coraz częściej mówi się o zmianach klimatu.

Obecnie przebywam w Indonezji, kraju położonym w pobliżu równika. Wydaje się, że w ostatnim czasie jest tam raczej chłodniej niż cieplej. Temperatury są niezwykle przyjemne i wahają się od około 22 do 31°C. Wieczorami można zobaczyć ludzi jeżdżących na skuterach w grubych ubraniach, ponieważ bez nich jest im zbyt zimno.

W Indonezji sport gołębiarski ma się dobrze. Oczywiście wszystko odbywa się tutaj na nieco mniejszą skalę i w mniej profesjonalny sposób, niż jesteśmy przyzwyczajeni w Europie. Mimo to szacuje się, że na samej Jawie działa już około 100 000 miłośników gołębi pocztowych. W okolicach Dżakarty organizowane są nawet zawody typu One Loft Race (Wspólne Gołębniki).

Według osób bezpośrednio zajmujących się tym tematem również stan raf koralowych w wielu miejscach jest całkiem dobry. Nowe nasadzenia koralowców przynoszą pozytywne efekty, a życie w morzu wykazuje niezwykłą zdolność do regeneracji. Przez miliony lat dostosowywało się do zmieniających się warunków i z pewnością będzie robić to nadal przez długi czas.

W krajach o gorącym klimacie, a szczególnie na Bliskim Wschodzie, doskonale zdaje się sobie sprawę z tego, jak ważne dla gołębi są odpowiednia ilość wody i dobra wentylacja. Otwarte gołębniki oraz otwarte transporty są tam czymś zupełnie normalnym. Transporty organizuje się przede wszystkim nocą, gdy powietrze jest chłodniejsze. Dachy gołębników są dobrze izolowane, a podczas podróży regularnie robi się postoje, aby umożliwić gołębiom picie. Oczywiście w koszach transportowych musi znajdować się odpowiednia liczba poideł.

Nawet poza sezonem lotowym gołębie na Bliskim Wschodzie mogą dobrze funkcjonować w temperaturach sięgających około 45°C, pod warunkiem że ich utrzymanie i warunki bytowe są odpowiednio dostosowane do tak wysokich temperatur.

Podczas lotu finałowego prestiżowych zawodów Africa Pro Race w Phala Phala, w pobliżu Johannesburga, na początku października 2025 roku, warunki były również bardzo wymagające dla niemal 2000 młodych gołębi. Dystans wynosił około 600 km, temperatura sięgała 32°C, a na znacznej części trasy wiał wiatr czołowy.

Mimo to gołębie spisały się lepiej, niż można było oczekiwać. Wcale nie wracały skrajnie wyczerpane, jak można by przypuszczać w takich warunkach. Oczywiście znaczenie ma tu kilka czynników: prawidłowy transport, stały dostęp do wody zapobiegający stresowi cieplnemu, jakość samych gołębi oraz doskonała opieka i utrzymywanie ptaków w otwartych, dobrze wentylowanych gołębnikach. Ważną rolę odgrywa również rozsądne postępowanie weterynaryjne od momentu przybycia gołębi na miejsce.

Przygotowania treningowe rozpoczynają się tam wcześnie. Przed lotem kwalifikacyjnym gołębie mają już za sobą około dziesięciu lotów treningowych na dystansie do 100 km. Na tym etapie można więc już całkiem dobrze oddzielić ziarno od plew.

Następnie rozpoczyna się seria dziesięciu oficjalnych lotów, organizowanych raz w tygodniu, z licznymi klasyfikacjami mistrzowskimi i nagrodami. Jedną z nich jest Blue Jacket, czyli rywalizacja o tytuł najlepszego gołębia. Black Jacket przyznawana jest dwóm najszybszym gołębiom w klasyfikacji ogólnej po dziesięciu lotach. Brown Jacket dotyczy wymagających lotów średniodystansowych, natomiast Green Jacket przeznaczona jest dla sprinterów.

Dzięki temu każdy typ gołębia i każdy hodowca ma szansę na zwycięstwo – zarówno gołębie szybkościowe, ptaki przeznaczone do trudnych lotów średniodystansowych, jak i prawdziwe gołębie uniwersalne. To prawdziwe międzynarodowe święto sportu gołębiarskiego.

Od 1987 roku sprawuję opiekę nad niektórymi z najważniejszych zawodów One Loft Race na świecie. Moja praca polega przede wszystkim na doradzaniu w kwestii szczepień: jakie szczepionki należy stosować, kiedy je podawać i w jaki sposób. Doradzam również w zakresie profilaktycznego zwalczania najczęstszych chorób w okresie aklimatyzacji po przybyciu gołębi, podczas całego programu lotowego, a także w przypadku wystąpienia ognisk chorób.

Jednym z największych problemów, z jakimi się spotykamy, jest stosowanie niewłaściwych szczepionek lub podawanie ich w nieodpowiednim czasie. Niestety, pod tym względem szczególnie złą reputacją cieszą się gołębie pochodzące z Kuwejtu.

Często zdarzało się, że gołębie przed przybyciem do gołębnika One Loft Race nie były w ogóle szczepione przeciwko paramyksowirozie, mimo że jest to zdecydowanie najważniejsze szczepienie. Niekiedy stosowano różnego rodzaju mieszanki szczepionek, na przykład preparaty przeznaczone dla świń lub kur, mające chronić między innymi przed cirkowirozą i chorobą Newcastle. Takie postępowanie po prostu nie działa. Szczepionki stosowane w ten sposób zyskały złą reputację, a co więcej, gołębie zwyczajnie chorowały po ich podaniu.

Z mojego doświadczenia wynika również, że szczepienie przeciwko herpeswirozie nie przynosi oczekiwanych rezultatów. Wiele lat temu przeprowadziłem badania na setkach gołębi. Nie udało się wykazać żadnej ochrony. W niektórych przypadkach szczepienie zdawało się wręcz wywoływać herpeswirozę typu 2 – poważną, niekiedy śmiertelną chorobę, której objawami są między innymi zamknięte oczy pokryte strupami oraz żółte, odwarstwiające się błony w jamie dziobowej.

Pamiętam również, że około 35 lat temu moi koledzy, działając w najlepszej wierze, testowali u gołębi szczepionkę przeciwko adenowirusowi stosowaną u kur. Preparat I.E.D.S. był wykorzystywany u kur w celu zapobiegania tak zwanemu zespołowi spadku nieśności zakaźnej (Infectious Egg Drop Syndrome), czyli chorobie, w której dochodzi do znacznego obniżenia produkcji jaj, a rolę odgrywa adenowirus.

U gołębi szczepionka ta nie działała jednak w ogóle przeciwko adenowirusom. Obraz kliniczny choroby był ponadto zupełnie inny. Kiedy pierwsze szczepienie nie przyniosło efektów, zdecydowano się na kolejne. Później podano nawet trzecią dawkę. To również nie przyniosło żadnych rezultatów. Ostatecznie cały program został przerwany.

O ile mi wiadomo, obecnie nikt już tego nie stosuje. Podobnie powinno stać się z bezużytecznymi szczepieniami przeciwko cirkowirozie, herpeswirozie i adenowirozie – oczywiście pod warunkiem, że wszyscy w porę się zorientują i odłożą na bok własne interesy handlowe.

Sukces w zawodach One Loft Race zaczyna się zatem od przyjmowania wyłącznie takich gołębi, które przed wysłaniem do gołębników One Loft Race zostały prawidłowo zaszczepione odpowiednią szczepionką, przede wszystkim przeciwko paramyksowirozie.

Można również zastosować szczepionkę RP, jednak z mojego doświadczenia wynika, że jej skuteczność przeciwko paramyksowirozie jest słabsza, szczególnie gdy podaje się ją tylko raz. Również w przypadku rotawirozy – ciężkiej postaci schorzenia często zaliczanego w praktyce do kompleksu adeno-coli – jednorazowe szczepienie nie zapewnia pełnej ochrony.

Kiedy gołębie są wysyłane na duże odległości, często muszą najpierw przejść kwarantannę. To również nie jest sytuacja idealna. W jednym miejscu gromadzą się młode gołębie z wielu różnych gołębników, a część z nich nie została zaszczepiona wcale lub nie zaszczepiono ich na czas. W takich warunkach największym problemem często okazuje się paramyksowiroza, która może powodować ogromne straty i cierpienie ptaków.

Dodatkowym problemem jest stosunkowo długi okres inkubacji paramyksowirozy. Wielu hodowców nie rozumie, dlaczego pomimo szczepienia do wybuchu choroby może dojść jeszcze przez około cztery tygodnie po jego wykonaniu. Co ciekawe, w takich sytuacjach często przeprowadza się ponowne szczepienie, po którym obserwujemy poprawę stanu gołębi i ustąpienie ogniska choroby.

W takich przypadkach preferuję szczepionkę Colombovac PMV firmy Zoetis, która moim zdaniem jest jednym z najlepszych preparatów do tego celu.

Oczywiście gołębie należy również zwalczać przeciwko rzęsistkowicy, a w razie potrzeby także kokcydiozie. Wyraźnie zaobserwowałem to drugie zjawisko w Pekinie, w dużym i imponującym kompleksie One Loft Race. Kokcydiozę również trzeba więc uważnie monitorować i w razie potrzeby odpowiednio leczyć.

Ustaliliśmy zresztą, że kokcydioza nadal regularnie występuje także w naszych rejonach. Wbrew temu, co sądzono dawniej, obserwujemy, że nawet gołębie z niewielkim stopniem zarażenia mogą wyraźnie poprawić swoją kondycję po zastosowaniu dobrego preparatu przeciwko kokcydiozie w tabletkach.

Największym problemem wpływającym na kondycję i zdolność orientacji młodych gołębi pozostaje jednak tak zwany kompleks ornitozy. Dotyczy to nie tylko gołębników One Loft Race, lecz właściwie wszystkich miejsc na świecie, w których uprawia się sport gołębiarski.

Nazywam to również międzynarodową chorobą młodych gołębi. Jednym z największych problemów jest to, że zakażenie może przez długi czas rozwijać się w gołębniku w sposób niemal niezauważalny. W rezultacie może minąć sporo czasu, zanim wszystkie podatne na zakażenie gołębie zetkną się z czynnikiem chorobotwórczym.

Również w tym przypadku kluczowe znaczenie mają dobra wentylacja, duża ilość świeżego powietrza oraz, gdy zachodzi taka potrzeba, celowane leczenie antybiotykami.

Na gołębnikach One Loft Race stosunkowo rzadko spotykamy natomiast zakażenia grzybicze. Na szczęście również w naszych rejonach występują one niezbyt często. To samo dotyczy paratyfusu.

Nawet zespół adeno-coli – określany w Niemczech jako Jungtierkrankheit, a na arenie międzynarodowej jako Young Bird Disease, czyli choroba młodych gołębi – stosunkowo rzadko występuje w dobrze zorganizowanych gołębnikach One Loft Race. Być może zdarza się to nawet rzadziej, niż można by oczekiwać, biorąc pod uwagę, że gromadzi się tam tak wiele młodych gołębi pochodzących z różnych gołębników.

Oczywiście po okresach stresu należy zachować szczególną czujność w związku z możliwością wystąpienia zakażeń bakteriami E. coli. Chore lub budzące podejrzenia gołębie trzeba natychmiast odizolować i, w razie potrzeby, poddać odpowiedniemu leczeniu w pomieszczeniach kwarantannowych.

Ostatecznie utrzymanie młodych gołębi w zdrowiu i zapewnienie im dobrych wyników sportowych zawsze sprowadza się do tych samych podstawowych zasad: terminowych i prawidłowych szczepień, dobrej wentylacji, stałego dostępu do świeżej wody, rozsądnie zaplanowanego programu treningowego oraz szybkiej reakcji w przypadku pojawienia się problemów zdrowotnych.

Szczególnie w zawodach One Loft Race, w których gromadzą się duże liczby młodych gołębi z różnych krajów i gołębników, profilaktyka jest znacznie ważniejsza niż próby rozwiązywania problemów dopiero wtedy, gdy już się pojawią. Odpowiednie przygotowanie, fachowa opieka i przede wszystkim zdrowy rozsądek sprawiają, że gołębie potrafią osiągać imponujące wyniki nawet w bardzo trudnych warunkach.

Dr. H.J.M. de Weerd
Lekarz weterynarii gołębi pocztowych
Wrzesień 2026 r.

Shopping cart

0
image/svg+xml

No products in the cart.

Continue Shopping